- Home
- Kennisbank
- Blogs
- Denk al tijdens de ontwerpfase na over valbeveiliging
Denk al tijdens de ontwerpfase na over valbeveiliging
Valbeveiliging staat zelden bovenaan de lijst als je aan een nieuw gebouw begint. Toch betaal je een hoge prijs als je er te laat over nadenkt. Letterlijk en figuurlijk.
Gedurende de hele levensduur van een gebouw vinden er werkzaamheden op hoogte plaats. Denk aan het onderhoud van ventilatie- en airconditioningunits, gevelreiniging, reparaties aan bewakingscamera's en werkzaamheden aan lichtstraten. Al die werkzaamheden vereisen een veilige werksituatie. De wetgever eist dit. En jij als architect bent medeverantwoordelijk voor hoe dat geregeld is.
Als je pas over valbeveiliging nadenkt als het gebouw er staat, loop je tegen twee problemen aan. Ten eerste doet achteraf aangebrachte valbeveiliging vaak afbreuk aan de esthetiek van het ontwerp. Ten tweede leidt het tot praktische en financiële complicaties die volledig te voorkomen waren.
Veiligheid en esthetiek sluiten elkaar niet uit
Veel architecten gaan ervan uit dat valbeveiliging altijd afbreuk doet aan het ontwerp. Dat gevoel is begrijpelijk. Als je ziet hoe valbeveiliging er achteraf uitziet, snap je die zorg. Maar het hoeft niet zo te zijn.
Het verschil zit in het moment waarop je erover nadenkt. Wordt valbeveiliging pas geregeld nadat het ontwerp vaststaat, dan past het er inderdaad slecht in. Het wordt erbij bedacht, niet meegedacht. Dat zie je aan het resultaat.
Wordt een valbeveiligingsdeskundige al in de ontwerpfase betrokken, dan is er alle ruimte om de voorzieningen echt te integreren. In de dakrand, in de gevel, in de constructie zelf. Onzichtbaar waar het kan, passend waar het moet. Veiligheid en esthetiek gaan dan uitstekend samen. De valbeveiliging doet geen afbreuk aan het ontwerp, maar maakt er onderdeel van uit.
Vroeg nadenken geeft ontwerpvrijheid. Hoe later valbeveiliging meegenomen wordt, hoe minder ruimte er is voor creatieve oplossingen. In de ontwerpfase liggen alle opties nog open: hekwerken, leeflijnsystemen, railsystemen of ankerpunten, elk op de plek die past bij het ontwerp en de gebruiksfunctie van het dak of de gevel.
"Het uiterlijk van gebouwen wordt steeds uitgesprokener en die vorm is vaak een uitdaging voor het onderhoud. Door hier vroegtijdig over na te denken, integreer je de veiligheidsvoorzieningen op een nette manier."
Edward Timmermans, architectenbureau Kraaijvanger
Het risico van achteraf installeren
Wat gaat er mis als valbeveiliging pas tijdens of na de bouw wordt meegenomen? In de praktijk komt het regelmatig voor dat de situatie op papier niet overeenkomt met de werkelijkheid op de bouwplaats. Een ankerpunt moet dan vijf of tien centimeter worden verschoven. Bij een leeflijnsysteem kan dit betekenen dat de overspanningslengte te groot wordt en het systeem onveilig is. Er moet dan een nieuwe systeemberekening worden gemaakt. De installatie loopt vertraging op en de kosten vallen hoger uit.
Door valbeveiligingssystemen al in het 3D-ontwerp op te nemen, liggen alle posities en voorzieningen vooraf vast. Alle betrokken partijen weten wat er moet gebeuren. Dat zorgt voor een soepeler bouwproces en kostenefficiënte oplossingen voor de opdrachtgever.
Nieuwe uitdagingen: groendaken en zonnepanelen
Stedelijke verdichting drijft de vraag naar groendaken omhoog. Projectontwikkelaars en architecten krijgen steeds vaker de opdracht om groen te integreren in nieuwbouw. Groendaken verbeteren de esthetiek, stimuleren biodiversiteit en helpen bij het beheersen van regenwater. Maar onderhoud is bij dit type dak eerder regel dan uitzondering. En dat onderhoud vindt plaats op hoogte. Het advies is helder: start met de valbeveiliging voordat het groen wordt aangelegd.
Hetzelfde geldt voor zonnepanelen. Een uitgebreid pv-systeem op het dak beperkt de vrije loopruimte voor onderhoudspersoneel. Looppaden verschuiven richting de dakrand, ook als het werk daar helemaal niet plaatsvindt. Medewerkers vermijden de buurt van de panelen uit angst ze te beschadigen. Dat vergroot het valrisico aanzienlijk.
Daken worden steeds voller. Zonnepanelen, airco-units, ventilatiesystemen, lichtstraten. Elk systeem heeft zijn eigen leverancier en installateur. Maar niemand die nadenkt over hoe al die systemen over vijf of tien jaar veilig onderhouden worden. Dat is een gemiste kans, en een risico dat je als architect kunt voorkomen.
Samen zorgen voor een veilig gebouw
Een bouwproject brengt meerdere disciplines samen. Iedereen heeft zijn eigen expertise en verantwoordelijkheid. Maar bij al die specialismes ontbreekt er vaak één: iemand die puur nadenkt over de veiligheid van toekomstig onderhoud op hoogte.
Een gebouw bouwen is één ding. Een gebouw dat tientallen jaren veilig te onderhouden is, is een ander verhaal. Onderhoud is minstens zo belangrijk als de bouw zelf, maar het staat in bouwprojecten zelden centraal. De gevolgen van onveilig werken op hoogte kunnen namelijk enorm zijn.
Laat een veiligheidsdeskundige dus vroegtijdig aanschuiven. Niet als controleur achteraf, maar als volwaardig lid van het ontwerpteam. Dan weet iedereen wat er nodig is, is het meegenomen in het ontwerp en hoeft niemand later voor verrassingen te staan.
Eurosafe is gespecialiseerd in het integreren van valbeveiliging in architectonische ontwerpen. Met gecertificeerde producten, conform de geldende wet- en regelgeving, en afgestemd op de wensen van architect en opdrachtgever. Door al in de beginfase aan te schuiven, ontstaat een compleet ontwerp waar veiligheid en esthetiek samengaan.
Jouw opdrachtgever is zich mogelijk niet bewust van zijn verantwoordelijkheden. Door valbeveiliging in de ontwerpfase mee te nemen, laat je als architect zien dat je hebt nagedacht over de uitdagingen die in de constructie zitten.
