Eurosafe

Is certificering verplicht?

Je werkt op hoogte, in een besloten ruimte of bij water. Dan wil je dat je werk veilig is. Maar heb je daarvoor een verplicht certificaat nodig? Het antwoord ligt genuanceerder dan je denkt.

Wat vraagt de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet)?

De Arbowet verplicht je werkgever om te zorgen voor een veilige en gezonde werkomgeving. Die verplichting rust op drie pijlers.

Artikel 3 zegt dat je werkgever het werk zo organiseert dat het jouw veiligheid en gezondheid niet schaadt. Artikel 5 verplicht een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). Hierin brengt je werkgever alle risico's vooraf in kaart, met een plan van aanpak om ze te beperken. Artikel 8 gaat over voorlichting en onderricht. Je werkgever moet je doeltreffend instrueren over de risico's van je werk en de maatregelen die daarbij horen.

Wat de wet niet doet, is voorschrijven hoe je die doeltreffende instructie bewijst. Een werkgever mag dit in theorie zelf regelen.

In de praktijk regel je dit met een training. Volg je als medewerker een training Veilig werken op hoogte of besloten ruimte, dan toont dat aan dat je werkgever zijn instructieplicht serieus neemt. Je leert niet alleen de risico's kennen, je oefent ook hoe je ze zelf beheerst. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) gebruikt certificatie als instrument om de veiligheid en gezondheid van werknemers te beschermen. Ben je gecertificeerd, dan biedt dat een gefundeerd vertrouwen dat je aan bepaalde eisen voldoet.

Wat zegt het Arbeidsomstandighedenbesluit (Arbobesluit) specifiek

Het Arbobesluit geeft voor specifieke situaties concrete doelvoorschriften. Het geeft aan welk veiligheidsniveau je moet bereiken, zonder voor te schrijven hoe je dat precies aantoont:

  • Artikel 3.16 (Valgevaar): bij werkzaamheden waarbij valgevaar bestaat, treft je werkgever passende maatregelen om dit gevaar te voorkomen.

  • Artikel 3.5g (Besloten ruimten): borgt veilige toegang, ventilatie en maatregelen tegen verstikking, bedwelming, vergiftiging, brand of explosie.

  • Artikel 3.10 (Verdrinkingsgevaar): eist voorzieningen zoals reddingsmiddelen binnen handbereik bij werk nabij water.

Deze artikelen noemen het woord "certificaat" niet direct. Toch verplichten ze je werkgever wel om de risico's echt te beoordelen en passende maatregelen te treffen.

Certificering is meer dan een papiertje

Certificering heeft een belangrijke functie. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid zet certificatie in als instrument om veilige en gezonde arbeidsomstandigheden te bevorderen. Een certificaat geeft een gefundeerd vertrouwen dat iemand aan vooraf vastgestelde eisen voldoet.

Zo maak je jouw deskundigheid aantoonbaar. Dat is relevant voor werkgevers, opdrachtgevers en werknemers. Het betekent niet dat een certificaat alle andere veiligheidsverplichtingen vervangt.

Wettelijke plicht versus markteis

Er zit een groot verschil tussen wat de wet eist en wat de markt eist.

Een directe wettelijke certificeringsplicht geldt maar voor een beperkt aantal hoogrisicoberoepen. Denk aan werken met asbest, duikwerkzaamheden of het bedienen van specifieke hijskranen (Arbobesluit art. 20 en specifieke regelgeving).

Voor werken op hoogte, in besloten ruimtes of bij water ligt dat anders. Hier is meestal geen wettelijke certificeringsplicht, maar wel een strenge markteis. In de praktijk stellen opdrachtgevers en hoofdaannemers aanvullende eisen. Voor toegang tot een bouwplaats, industriële locatie of ander project vragen ze om een specifieke training of certificering. Zonder het vereiste bewijs weigert de opdrachtgever je de toegang tot de locatie of kun je bepaalde werkzaamheden niet uitvoeren.

Een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) kan uitwijzen dat medewerkers bepaalde werkzaamheden alleen mogen uitvoeren als zij hun specifieke veiligheidskennis, -vaardigheden en -ervaring kunnen aantonen. Je werkgever neemt dan passende maatregelen om ervoor te zorgen dat deze medewerkers voldoende deskundig zijn.

Waarom certificering onmisbaar is

Ook zonder directe wettelijke plicht is certificering om drie redenen essentieel.

Ten eerste maak je met een certificaat jouw deskundigheid aantoonbaar. Bij een inspectie of incident laat een certificaat zien dat je een bepaalde opleiding of beoordeling hebt doorlopen. Een certificaat alleen bewijst niet dat je werkgever aan al zijn verplichtingen uit Artikel 8 van de Arbowet voldoet. Je werkgever zorgt ook voor passende instructies en toezicht die aansluiten bij de werkzaamheden en risico's.

Ten tweede speelt aansprakelijkheid mee. Gebeurt er een incident, dan moet een werkgever kunnen aantonen dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan. Een inspecteur of rechter kijkt daarbij naar de opleiding en instructies van medewerkers, hun ervaring en de manier waarop de werkgever hen heeft ingezet. Een certificaat kan daarbij een belangrijk bewijsstuk zijn, maar is niet in alle situaties het enige bewijs van deskundigheid.

Ten derde bepaalt certificering je toegang tot projecten. Zonder de juiste papieren kom je de locatie niet op.

Bewijs van deelname

Niet bij elke training krijg je een certificaat. Bij actieve deelname, zoals een toolbox of veiligheidsdag, volstaat een bewijs van deelname. Dat toont aan dat je erbij was en de kans hebt gehad om kennis op te doen. Een bewijs van deelname laat vooral zien dat je een training hebt gevolgd. Een certificaat geeft daarnaast aan dat je aan bepaalde opleidings- of beoordelingscriteria voldoet.

Waarom moet je gecertificeerd blijven?

Een certificaat halen is stap één. Het behouden ervan is minstens zo belangrijk. Een certificaat halen is niet hetzelfde als voor altijd deskundig blijven. Kennis en vaardigheden zakken weg, werkwijzen veranderen. Daarom werken veel opleiders en opdrachtgevers met een geldigheidsduur en periodieke herhaling. Rescue 3 Europe bepaalde bijvoorbeeld dat de certificaten voor Veilig werken op hoogte en Veilig werken in besloten ruimtes drie jaar geldig zijn.

Een geldig certificaat laat zien dat je op een bepaald moment aan de gestelde opleidings- of beoordelingscriteria voldeed. Het blijft daarnaast belangrijk dat je werkgever zorgt voor actuele instructies, passende werkmethoden en toezicht op de werkvloer. Bij Eurosafe houd je je kennis op peil met logboektrainingen. Hierin krijg je extra kansen om situaties te trainen.

Niet alleen jij, ook onze trainers zijn gecertificeerd

Bij Eurosafe werken we samen met verschillende gecertificeerde partijen, zoals Rescue 3 Europe, IRATA en NIKTA. Zij toetsen ons voortdurend op onze eigen bekwaamheid. Zo garanderen we dat je met een erkend certificaat ons trainingscentrum verlaat.

Wil je zeker weten dat je goed voorbereid bent?

Een certificaat is meer dan een papiertje. Het is jouw bewijs van vakmanschap, jouw toegang tot projecten en jouw zekerheid op de werkvloer.

Twijfel je of jouw certificering nog up-to-date is? Wij kijken graag met je mee.

Bel, mail en volg ons

Bel ons

Je kunt ons bereiken van maandag tot en met donderdag van 08:00 tot 17:00. En op vrijdag van 08:00 tot 16:30.
+31 (0) 38 467 19 10

Stuur een e-mail

We doen ons best binnen 1 werkdag te antwoorden.
info@eurosafe.eu

Bekijk onze socials

Vind en volg ons op Instagram, Facebook en LinkedIn.
Volg ons op LinkedIn

Altijd op de hoogte

Meer nieuws, meer kennis, meer veiligheid. Schrijf je in voor de Eurosafe Nieuwsbrief en je krijgt elk kwartaal meer van alles.
Captcha is loading...
man op dak met harnas en helm