- Home
- Kennisbank
- Wet- en regelgeving
- Wetgeving veilig werken - (Gebouw)eigenaar
Wetgeving veilig werken - (Gebouw)eigenaar
Als gebouweigenaar ben je medeverantwoordelijk voor de veiligheid van iedereen die werkt in, op of aan jouw gebouw. Dat klinkt logisch. Maar de praktijk is dat veel eigenaren de omvang van die verantwoordelijkheid onderschatten.
Bij schade of letsel kun je aansprakelijk worden gesteld. Ook voor schade of letsel van derden. En ook als jij zelf nooit een voet op dat dak hebt gezet.
Arbeidsomstandighedenwet
Vanuit de Arbowet is de werkgever hoofdverantwoordelijk voor zijn medewerkers. Heb jij als gebouweigenaar eigen personeel in dienst? Dan ben jij verantwoordelijk voor veilige arbeidsomstandigheden. Dat betekent concreet: dakrandbeveiliging aanbrengen, ankerpunten plaatsen en passende persoonlijke beschermingsmiddelen beschikbaar stellen.
Werk je met een derde partij als opdrachtnemer? Dan ligt de primaire verantwoordelijkheid voor de veiligheid van de uitvoerenden bij die opdrachtnemer. Maar de Arbowet maakt duidelijk dat jij als eigenaar een eigen verantwoordelijkheid houdt juist omdat de opdrachtnemer geen invloed heeft op het ontwerp, de staat en het onderhoud van de arbeidsplaats.
Artikel 16, lid 8 van de Arbowet stelt dat de verplichting tot naleving van veiligheidsvoorschriften kan rusten op de eigenaar of beheerder. Of degene die anderszins bevoegd is te beslissen over het ontwerp, de vervaardiging of het onderhoud van arbeidsplaatsen en arbeidsmiddelen. En lid 11 is helder: het niet naleven van deze voorschriften kan worden aangemerkt als strafbaar feit.
Wat jij als eigenaar kunt regelen om aan deze verantwoordelijkheid invulling te geven:
Een dakluik, kooiladder of gevelladder voor veilige toegang tot een hoger gelegen werkplek. Een permanente ladder in een put. Permanente dakrandbeveiliging of een vloerafscheiding tegen valgevaar. En vaste voeten voor gebruik in combinatie met een davitarm om veilig langs een gevel of in een besloten ruimte af te dalen.
De woningwet
Naast de Arbowet kun je als gebouweigenaar ook aansprakelijk worden gesteld op basis van de Woningwet. Artikel 1a stelt dat de eigenaar van een bouwwerk, open erf of terrein ervoor zorgt dat door de staat van dat bouwwerk geen gevaar voor gezondheid of veiligheid ontstaat of blijft bestaan.
Deze zorgplicht geldt niet alleen voor medewerkers. Ze geldt ook voor bewoners, bezoekers, voorbijgangers en andere betrokkenen. Iedereen die zich op jouw terrein of in de nabijheid van jouw gebouw bevindt, mag geen gevaar lopen op letsel of schade.
Burgerlijk wetboek
Ook vanuit het Burgerlijk Wetboek kun je als gebouweigenaar aansprakelijk worden gesteld. Boek 6, Artikel 174 bepaalt dat de bezitter van een opstal die niet voldoet aan de eisen die men daaraan mag stellen, aansprakelijk is wanneer dat gevaar zich verwezenlijkt.
Het niet voldoen aan deze zorgplicht wordt gezien als een onrechtmatige daad (Boek 6, Artikel 162). Dat betekent dat je verplicht bent de schade te vergoeden die een ander dientengevolge lijdt.
De manier om aansprakelijkstelling te voorkomen is duidelijk: neem passende maatregelen voor een veilige en gezonde werkomgeving. Voor medewerkers, gebruikers, bezoekers en omstanders. En maak veiligheidsafspraken met partijen die zich op jouw terrein of aan jouw gebouw begeven, En zie toe op de naleving daarvan.
Periodieke inspectie, keuring en onderhoud
Persoonlijke beschermingsmiddelen van categorie 3 (harnassen, vallijnen, karabijners, valblokken) moeten op basis van NEN-EN 365 minimaal jaarlijks worden gekeurd. Stel jij deze PBM's ter beschikking? Dan ben jij verantwoordelijk voor de jaarlijkse keuring, het uit roulatie nemen van afgekeurde middelen en de vervanging ervan.
Constructief bevestigde ankerpunten en kabel- en railsystemen vallen onder NEN-EN 795 en worden niet als PBM maar als bouwproduct geclassificeerd. Als gebouweigenaar ben je op basis van het Burgerlijk Wetboek en de Arbowet verantwoordelijk voor het goed functioneren van deze permanente valbeveiligingssystemen.
Veel fabrikanten geven een jaar garantie op hun systemen, mits ze periodiek worden geïnspecteerd door een bevoegd persoon. De Arbocatalogus Platte Daken en de Brancheafspraak BIKUDAK schrijven voor dat arbeidsmiddelen minimaal één keer per jaar moeten worden geïnspecteerd.
Sommige fabrikanten stellen geen eisen aan periodieke inspectie. Dat strookt niet met wat de wet zegt. Als gebouweigenaar ben jij verantwoordelijk voor een deugdelijke en veilige werking van valbeveiligingssystemen. Ongeacht wat de fabrikant communiceert. Als uit een ongevallenonderzoek blijkt dat systemen niet of niet tijdig zijn gekeurd, word jij mede verantwoordelijk gehouden. Besparen op onderhoudskosten is dan ook geen optie.
Welke rollen kun jij als gebouweigenaar nog meer hebben?
Naast gebouweigenaar kun jij ook andere rollen hebben die elk hun eigen verantwoordelijkheden meebrengen.
Als werkgever ben je verantwoordelijk voor de veilige arbeidsomstandigheden van jouw medewerkers. Als werknemer heb je rechten en plichten binnen de organisatie waar je in dienst bent. Als opdrachtgever geef je opdrachten uit aan derden en huur je partijen in voor werkzaamheden. Als opdrachtnemer neem je opdrachten aan en lever je medewerkers die werkzaamheden uitvoeren bij anderen.
Dit overzicht van verantwoordelijkheden is niet uitputtend. Twijfel je over jouw situatie? Neem contact op we denken graag met je mee.
